2009-11-28 Λάνια - Η Γιγάντια Δρυς και οι Αμαδρυάδες Νύμφες.

ΟΠ/ΣΑ/03/2009

28 Νοεμβρίου 2009

Στην πανέμορφη περιοχή της Κουμανταρίας βρίσκεται το παραδοσιακό χωριό της Λάνιας. Κτισμένο στους πρόποδες του Τροόδους, σε απόσταση 26 περίπου χλμ από την Λεμεσό και 15 χλμ από τις Πλάτρες, το χωριό συνέδεσε το όνομά του με την αμπελοκαλλιέργεια, την εξαίρετη κουμανταρία και τα ποιοτικά κρασιά του.
Λέγεται ότι κατά την διάρκεια της βασιλείας του Ερρίκου Δ΄ (Henri IV 1553-1610) οι αμπελώνες της Καμπανίας όπου παρασκευαζόταν εξαίρετη σαμπάνια, καταστράφηκαν από ασθένειες. Αναζητώντας νέα φυτά για να αντικαταστήσει τα κατεστραμμένα, ο Ερρίκος κατέληξε στην Λάνια. Εντυπωσιασμένος από την ποιότητα των αμπελιών πήρε μαζί του πολλά μοσχεύματα και ξαναφύτευσε τους αμπελώνες της Καμπανίας.
Ενάμιση αιώνα πριν από τον βασιλιά Ερρίκο, Πορτογάλλοι έμποροι προνόησαν και μετάφεραν μοσχεύματα από την περιοχή της Λάνιας στο νησί Madeira, όπου παράγεται μέχρι σήμερα το γνωστό ομώνυμο γλυκό κρασί.
Ενδεικτικό της άρρηκτης και διαχρονικής σχέσης της Λάνιας με την παραγαγωγή κρασιού και την κουμανταρία είναι και η ονομασία του χωριού, καθώς σύμφωνα με μια παράδοση η Λάνια πήρε το όνομά της από την Νύμφη Λάνα, η οποία λέγεται ότι ήταν κόρη του Θεού του κρασιού Διονύσου.
Αξίζει επίσης να αναφέρουμε ότι ο Γάλλος ποιητής Henry d’Andeli, το 1224 εξύμνησε την αξεπέραστη κουμανταρία (manda-commandaria) της Λάνιας στο έργο του “Η Μάχη των Κρασιών” (“De la Bataile Des Vins”).
Το χωριό είναι επίσης φημισμένο για την παραδοσιακή αρχιτεκτονική του, την θαυματουργή εικόνα της Παναγίας του Βαλανά, την παλιά βρύση, τον ένα από τους 16 Λινούς που υπήρχαν και που διασώζεται ακέραιος και τέλος για τα Δρυόδενδρά του, τα οποία κατά το παρελθόν αριθμούσαν πέραν των 100.
Η πασίγνωστη αιωνόβια Δρυς, η “βασιλική” (Quercus Infectoria, Δρυς η Βαφική, Βαλανιδιά - ανήκει στην οικογένεια των Fageceae - Φηγίδων), κατέρρευσε δυστυχώς το 1997 σε ηλικία 800 ετών. Στους μεγαλόπρεπους κορμούς του αιωνόβιου αυτού γίγαντα λειτουργούσε μικρό καφενείο μέχρι και την κατάρρευσή του, ενώ στην σκιά του φιλοξενήθηκαν δεκάδες χιλιάδες περαστικοί. Το προσωνύμιο “βασιλική” το έλαβε από τον βασιλιά Ερρίκο της Γαλλίας, ο οποίος συνήθιζε να ξεκουράζεται στην σκιά της.
Σε μικρή σχετικά απόσταση βρίσκεται η επίσης ηλικίας 800 ετών “γιγάντια” Δρυς, η οποία αποτελεί το μεγαλύτερο σε όγκο δένδρο της Κύπρου, με το άπλωμα των κλαδιών της να ξεπερνάει σε διαστάσεις τα 30 μέτρα και εξ αυτού της δόθηκε το προσωνύμιο «Ταβλωτός».
Το δένδρο τελεί υπό την προστασία του Τμήματος Δασών, είναι κηρυγμένο Μνημείο της Φύσης και η περίμετρος του είναι 8.42 μέτρα. Οι γιγάντιοι κορμοί του ελίσσονται με ένα πραγματικά αξιοθαύμαστο τρόπο που προκαλούν δέος. Η κουφάλα που δημιουργήθηκε με την πάροδο του χρόνου στον κορμό της Δρυός ωθεί την φαντασία να πλανηθεί σε κόσμους μαγικούς και ανεξερεύνητους.
Όταν βρεθείτε εκεί ίσως ακούσετε ένα παράξενο τραγούδι-κλάμα να αναδύεται μέσα από τις φυλλωσιές του δένδρου. Είναι ειπωμένο σε μια πανάρχαια γλώσσα από την Αμαδρυάδα Νύμφη (άμα+δρυάς, γυναίκα νύμφη και ταυτόχρονα δρυς, γεννιέται και πεθαίνει με το δένδρο της Δρυός), η οποία θρηνεί τον χαμό της αδελφής που έσβησε όταν καταστράφηκε η “βασιλική” Δρυς.
Ένα άλλο αξιοσημείωτο αιωνόβιο δένδρο βρίσκεται κοντά στην πλατεία του χωριού. Είναι μια αιωνόβια Ελιά της οποίας ο κορμός της έχει χρησιμοποιηθεί ως μέρος του εξωτερικού περιτοιχίσματος αυλής και αποτελεί μια ιδιόμορφη παραδοξότητα, ενώ λίγο πιο κάτω το θρόισμα των δίδυμων Πλατάνων που φυτεύτηκαν το 1926, απλώνεται στον χώρο στάθμευσης της πλατείας όπου συναντούμε άλλα δύο Δρυόδενδρα.
Η πρώτη Δρυς είναι κυριολεκτικά θαμμένη κάτω από όγκους χώματος και ορατοί είναι μόνο 4 από τους κυρίως κλώνους της, ενώ η δεύτερη Δρυς στο βάθος της πλατείας αναμένει να την εντοπίσετε για να σας αποκαλύψει τα μυστικά της!
Στην άλλη άκρη του χωριού, πίσω από το κοιμητήριο, μπορείτε να θαυμάσετε μια μεγάλων διαστάσεων αποξηραμένη Δρυ, με περίμετρο 4.10 μέτρα, της οποίας σώζονται ακέραιοι όλοι οι κυρίως κορμοί της και έχει αποτυπωθεί στο λογότυπο της Ομάδας Προστασίας Αιωνόβιων Δένδρων.
Εκεί που η παράδοση γίνεται ένα με την ιστορία εξυμνώντας την μοναδικότητα της περιοχής της Κουμανταρίας, η Λάνια μεταμορφώνεται σε Νύμφη και αναδύεται μέσα από τους αμπελώνες για να μας θυμίσει την ανυπολόγιστη οικολογική σπουδαιότητα της περιοχής, την οποία ανάλαβαν να διαφυλάξουν το δραστήριο Κοινοτικό Συμβούλιο και οι φιλόξενοι κάτοικοι της Λάνιας.
Ο υπαρκτός κίνδυνος ολοκληρωτικής εξαφάνισης απειλούμενων ειδών ενδημικής χλωρίδας και ιδιαίτερα του εξαιρετικά σπάνιου θάμνου Plomis Brevibracteata Turrii, ο οποίος φυτρώνει μόνο στην Λάνια, καθώς επίσης και σπάνιων ειδών πτηνοπανίδας στα οποία περιλαμβάνονται ο Γύπας, η Αετοβαρβακίνα, ο Σπιζαετός και ο Πετρίτης δεν αφήνουν κανένα περιθώριο εφησυχασμού.
Οι τεχνοκράτες του Υπουργείου Συγκοινωνιών και του Τμήματος Δημοσίων Έργων καλά θα κάνουν να αφήσουν κατά μέρος τον κατασκευαστικό ενθουσιασμό τους και να ματαιώσουν άμεσα το υπεραστικό “τέρας” του αυτοκινητόδρομου Λεμεσού-Σαϊττά που προγραμματίζουν και το οποίο θα καταπλακώσει την πανέμορφη και φιλήσυχη Λάνια, διαταράζοντας την περιβαλλοντική ισορροπία περιοχών που είναι ενταγμένες στο δίκτυο “Φύση 2000”.

Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα του χωριού Λάνια.