2010-02-24 Αλλοιώνονται Ανεπανόρθωτα τα Τείχη της Πλατείας Ελευθερίας.
Τα προτεινόμενα έργα αποτελούν σοβαρή κατασκευαστική επέμβαση σε Αρχαίο Μνημείο Α΄ Πίνακα, καταγγέλλει ο Σύνδεσμος Κυπρίων Αρχαιολόγων
 Την έντονη ανησυχία του για τα προτεινόμενα έργα ανάπλασης της Πλατείας Ελευθερίας εκφράζει ο Σύνδεσμος Κυπρίων Αρχαιολόγων με χθεσινή μακροσκελή ανακοίνωσή του. Οι ανησυχίες του Συνδέσμου επικεντρώνονται στο γεγονός ότι οι προτεινόμενες επεμβάσεις θα αλλοιώσουν ολοκληρωτικά την εικόνα και το χαρακτήρα των τειχών από όλες τις απόψεις και θα αποτελέσουν σοβαρή κατασκευαστική επέμβαση σε Αρχαίο Μνημείο Α΄ Πίνακα. Αυτό δημιουργεί ένα προηγούμενο για μεγάλης κλίμακας και πρωτοφανείς επεμβάσεις εντός των Αρχαίων Μνημείων Α΄ Πίνακα, τα οποία αποτελούν περιουσία του Κράτους. Αυτές οι επεμβάσεις έρχονται σε αντίθεση με σχετικές νομοθεσίες, με διεθνείς αρχές, διακηρύξεις και συμβάσεις οι οποίες συνιστούν το συμφωνημένο και κοινώς αποδεκτό διεθνές θεωρητικό πλαίσιο για τέτοιες περιπτώσεις, ενώ ταυτόχρονα δεν λαμβάνονται υπόψη οι αντιδράσεις της κοινής γνώμης και της επιστημονικής κοινότητας και οι ανάγκες της κοινωνίας, καταγγέλει ο Σύνδεσμος Αρχαιολόγων
Μη ανατρέψιμες
Ο Σύνδεσμος καταθέτει μια σειρά από λόγους στους οποίους στηρίζονται οι σοβαρές ανησυχίες του για αλλοίωση του μνημείου με βασικότερο τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν και οι επεμβάσειςπου θα γίνουν οι οποίες δεν είναι αναστρέψιμες. Επίσης, με τα προτεινόμενα σχέδια διακόπτεται ησυνοχή του Μνημείου με αποτέλεσμα να πλήττεται η εύκολη και απρόσκοπτη αναγνωρισιμότητά του, ακόμη και από αέρος. Ακόμα, το προτεινόμενο έργο θα ανταγωνίζεται με την κλίμακά του το Μνημείο, τα υλικά κατασκευής της νέας Πλατείας αντίκεινται και προσβάλλουν το Μνημείο, δεν έχει γίνει καμία μελέτη σκοπιμότητας ούτε και έχει ληφθεί υπόψη ο τρόπος κατασκευής των τειχών με αποτέλεσμα να τίθεται σε κίνδυνο ακόμη και η ίδια η φυσική τους υπόσταση. Τέλος, πλήττεται ανεπανόρθωτα η αυστηρή γεωμετρία των βενετικών τειχών και κατ’ επέκταση η αρχιτεκτονική θεωρία και οι αρχές στις οποίες βασίστηκε ο σχεδιασμός και η εκτέλεσή τους με αποτέλεσμα να πλήττεται η αισθητική, οι συμβολισμοί και η φιλοσοφία που μεταφέρει το Μνημείο.
Να επιστραφεί στο Κράτος
 Οι βενετικές οχυρώσεις της Λευκωσίας, μαζί με την τάφρο τους και το πρανές, αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της οχύρωσης, κηρύχτηκαν ως Μνημείο Α΄ Πίνακα κατά την περίοδο της αγγλοκρατίας. Στις 9 Ιανουαρίου 1950 υπογράφτηκε συμφωνία μεταξύ της αποικιοκρατικής Κυβέρνησης και του τότε Δημάρχου Λευκωσίας με την οποία εκμισθώθηκε το βενετικό τείχος με όρους μέχρι το 2049. Οι όροι είναι ξεκάθαροι και καθορίζουν τις υποχρεώσεις, τις δραστηριότητες και τις αναπτύξεις που επιτρέπονται στην τάφρο όπως π.χ. να διατηρείται καθαρή, να χρησιμοποιείται μόνο για δημοτικά πάρκα, γήπεδα, κήπους και παιγνιδότοπους, να μην ανεγερθεί οποιοδήποτε κτίσμα ή να αποκοπούν δέντρα χωρίς την γραπτή άδεια του Διευθυντή του Τμήματος Αρχαιοτήτων. Στην περίπτωση που οποιοσδήποτε όρος της συμφωνίας δεν τηρείται το Μνημείο θα επιστραφεί στον ιδιοκτήτη, δηλαδή το Κράτος.
Κατάφωρη παράβαση όρων
Με τα ογκώδη στηρίγματα, τα πέδιλα, τις κατασκευές εντός της τάφρου, με την εκτεταμένη επέμβαση στο πρανές της τάφρου και την αποκοπή των δέντρων συντελείται όχι μόνο κατάφωρη παράβαση των όρων της πιο πάνω συμφωνίας αλλά και αλλοιώνεται ανεπανόρθωτα ο χαρακτήρας του Μνημείου, υπογραμμίζει η ίδια ανακοίνωση. Επιπλέον, δεν έχει γίνει μελέτη για την επιβάρυνση που θα επιφέρει η προτεινόμενη κατασκευή στο μνημείο, σύμφωνα με τις πρόνοιες του Χάρτη της Λωζάνης. Αμφιβάλλουμε, συνεχίζει ο Σύνδεσμος Αρχαιολόγων, κατά πόσον έχει ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι το βενετικό τείχος στην ουσία δεν έχει θεμελιώσεις και ότι στηρίζεται πάνω στο φυσικό υπέδαφος, όπως απέδειξαν και οι ανασκαφές του Τμήματος Αρχαιοτήτων. Υπάρχει επομένως ο κίνδυνος, όπως προαναφέρθηκε, οι προτεινόμενες κατασκευές να θέσουν τη φυσική υπόσταση του ίδιου του μνημείου σε κίνδυνο.
Καταπλακώνεται ο χαρακτήρας του
 Ο αυθεντικός προμαχώνας, ο οποίος αποκαλύφθηκε κατά την ανασκαφική έρευνα στο χώρο κάτω από την επίχωση της Πλατείας Ελευθερίας, «καταπλακώνεται» από την προτεινόμενη ογκώδη κατασκευή και θα καλύπτεται στο μεγαλύτερο του μέρος κάτω από τη γέφυρα της νέας Πλατείας. Επιπλέον, συνεχίζει η ανακοίνωση, από κάποιες οπτικές γωνίες δεν θα είναι καν ορατός εξαιτίας των θεμελιώσεων της νέας Πλατείας. Όσον αφορά στον προμαχώνα της αγγλοκρατίας, όπως φαίνεται ιδιαίτερα στη δυτική όψη των προτεινόμενων σχεδίων, σχεδόν «εξαφανίζεται» πίσω από το υπερυψωμένο δυτικό τμήμα της γέφυρας. Η κατασκευή αυτή καταπατά το Χάρτη της Βενετίας (1964) ο οποίος αναφέρει στο Άρθρο 6 ότι η διατήρηση του Μνημείου εξυπακούει τη διατήρηση και του περιβάλλοντος χώρου στην κλίμακά του, με την παραδοσιακή του μορφή και χωρίς να αλλοιώνονται οι αναλογίες μεταξύ των όγκων και των χρωμάτων. Στο Άρθρο 13 του ιδίου Χάρτη αναφέρεται επίσης ότι προσθήκες επιτρέπονται όταν αυτές δεν αφαιρούν από το Μνημείο ενδιαφέροντα χαρακτηριστικά, τον παραδοσιακό του περίγυρο και την ισορροπία μεταξύ του Μνημείου του περιβάλλοντα χώρου.
Τα σεβάστηκαν οι ξένοι
Τα βενετικά τείχη της Λευκωσίας, όπως και πολλά άλλα μνημεία, τα σεβάστηκαν ακόμη και οι ξένες κυβερνήσεις της Κύπρου και θα ήταν μεγάλο ατόπημα να προκαλέσουμε την αλλοίωσή τους τώρα, που από μόνοι μας, ως Ανεξάρτητο Κράτος αποφασίζουμε για την τύχη τους, τη στιγμή μάλιστα που αποτελούν κληρονομιά ολόκληρης της Ευρώπης, καταλήγει η ίδια ανακοίνωση.
Αμφιβάλλουμε
Αμφιβάλλουμε, κατά πόσον έχει ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι το βενετικό τείχος στην ουσία δεν έχει θεμελιώσεις και ότι στηρίζεται πάνω στο φυσικό υπέδαφος, όπως απέδειξαν και οι ανασκαφές του Τμήματος Αρχαιοτήτων, με κίνδυνο ο προτεινόμενες κατασκευές να θέσουν τη φυσική υπόσταση του ίδιου του μνημείου σε κίνδυνο.
Μαρίνα Σχίζα, "ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ", 2010-02-24 |
